Op 12 juni gaat het Europees asiel- en migratiepact in. Vanaf dan geldt het nieuwe en herziene pakket aan regelingen die samen het Europese asielbeleid vormen. Het pact bevat onder meer regelingen voor gemeenschappelijke asielprocedures, terugkeer aan de EU-buitengrenzen en samenwerking tussen lidstaten.
Wegwijzer migratiepact | Europees asielbeleid
Europees asiel- en migratiepact
Update: 20 april 2026
Migratievormen als arbeidsmigratie en gezinshereniging vallen buiten het pact. Die zijn geregeld in aparte EU-richtlijnen en nationale wetgevingen van lidstaten.
Vind alle informatie over het migratiepact op deze pagina:
A. Over het migratiepact
B. Europees Migratienetwerk (EMN), onderzoeken, conferenties
C. Regelgeving: richtlijn en verordeningen
A. Over het migratiepact
- Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA)
- Migratiepact - European Migration Network Ireland (EMN Ireland)
- EU Migration and Asylum Pact Series - European Union Agency for Asylum (EUAA)
- The Pact on Migration and Asylum - Europese Commissie
- Migratie- en asielpact | Een gemeenschappelijk EU-systeem voor migratiebeheer
- Migratie- en asielpact | Wetgevingsdossiers in een notendop
- Migratie- en asielpact | Vragen en antwoorden - Europese Raad (staatshoofden/regeringsleiders EU-lidstaten)
- Migratie- en asielpact - European Agency for Fundamental Rights (FRA)
- Pact on Migration and Asylum: FRA's support in its implementation - Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND)
- Dossier Europees asiel- en migratiepact
- Het Europees asiel- en migratiepact en wat dat voor de IND betekent - PICUM (Platform for International Cooperation on Undocumented Migrants)
- EU Pact on Migration and Asylum - Raad voor Rechtsbijstand
- Invoering EU-Migratiepact: wat verandert er voor asieladvocaten? - Rijksoverheid.nl
- Nieuw Europees asielbeleid (Migratiepact)
B. Europees Migratienetwerk (EMN)
EMN-onderzoeken, vergelijkende analyses EMN Nederland
- 'Vanaf het migratiepact geldt een Europese lijst van veilige landen, zo bepalen EU-lidstaten nu of een land veilig is', 20 april 2026
- 'Nederland wil met de invoering migratiepact de wachttijd voor toegang tot de arbeidsmarkt voor asielzoekers verkorten, de meeste EU-lidstaten behouden huidige termijn', 11 maart 2026
- 'Migratiepact verplicht grensprocedure: helft EU-lidstaten heeft er een, maar verschillen zijn groot', 12 februari 2026
- 'Nederland een van de 4 EU-lidstaten die asielaanvrager informeert over voorgenomen besluit', 5 februari 2026
- 'Veel zaken, weinig capaciteit: aantal asielberoepen uitdaging voor veel rechtbanken in EU-lidstaten', 17 juli 2025
- 'Strategie voor migratiebeleid wordt onder het migratiepact verplicht, welke aanpak hebben landen tot nu toe?', 24 april 2025
EMN-conferenties
- EMN Cyprus: High-level Presidency Conference, 'Taking stock of the Pact on Migration and Asylum: turning strategy into reality', 19-20 mei 2026
- EMN Letland: 'Information Day on the Pact on Migration and Asylum', 10 februari 2026
- EMN Luxemburg, multistakeholderbijeenkomst staatloosheid: 'Statelessness in the EU Pact on Migration and Asylum: with focus on statelessness as a vulnerability' (meeting report), 27 oktober 2025
- EMN België: Report Presidency Conference: 'The operationalisation and implementation of the Pact on migration and asylum', 24-26 juni 2024
Posts EMN Nederland
- Migratiepact #3 | Internationale bescherming, procedures, 23 april 2026
- Migratiepact #2 | Europees terugkeerbeleid, 27 maart 2026
- Migratiepact #1 | Waar gaat het over, wie doet wat?, 12 maart 2026
C. Regelgeving: richtlijn en verordeningen
De richtlijn en de negen verordeningen gaan over asielprocedures, de procedures aan de EU-buitengrenzen en de verantwoordelijkheden van lidstaten. Samen vormen de regelingen een omvangrijk pakket aan nieuwe en herziene EU-wetgeving. De verordeningen gelden vanaf 12 juni rechtstreeks in alle lidstaten. Landen mogen hiervan niet afwijken, de ruimte voor lidstaten voor eigen invulling is heel beperkt. De richtlijn gaat ook in op 12 juni, maar lidstaten moeten deze voorafgaand hebben omgezet in nationale wetgeving.
Richtlijn
- Opvangrichtlijn (2024/1346), vervangt de Opvangrichtlijn (2013/33)
Stelt minimumnormen vast voor de opvang van asielzoekers in de EU. Verplicht lidstaten voldoende opvangcapaciteit te hebben.- Samenvatting EUR-Lex: 'Opvangvoorwaarden voor personen die om internationale bescherming verzoeken – EU-regels'
- Publicatieblad EU (pdf): 'Richtlijn (EU) 2024/1346 tot vaststelling van normen voor de opvang van verzoekers om internationale bescherming'
- Nederland: 'Wetsvoorstel Uitvoerings- en implementatiewet Asiel- en migratiepact 2026', 17 december 2025
Verordeningen
- Kwalificatieverordening (2024/1347), vervangt de Kwalificatierichtlijn (2011/95)
Bepaalt de EU-brede criteria om vast te stellen of mensen in aanmerking komen voor de vluchtelingenstatus (mensen die risico lopen op persoonlijke vervolging) of de status voor subsidiaire bescherming (zoals oorlogsvluchtelingen). Trekt ook de rechten en plichten gelijk die bij deze beschermingsstatussen horen.- Samenvatting EUR-Lex: 'Vluchtelingen en staatlozen - gemeenschappelijke normen voor erkenning'
- Publicatieblad EU (pdf): 'Verordening (EU) 2024/1347 van het Europees Parlement en de Raad van 14 mei 2024 inzake normen voor de erkenning van onderdanen van derde landen of staatlozen als personen die internationale bescherming genieten, voor een uniforme status voor vluchtelingen of voor personen die voor subsidiaire bescherming in aanmerking komen, en voor de inhoud van de verleende bescherming, tot wijziging van Richtlijn 2003/109/EG van de Raad en tot intrekking van Richtlijn 2011/95/EU van het Europees Parlement en de Raad'
- Asielprocedureverordening (2024/1348), vervangt de Procedurerichtlijn (2013/32); Verordening (2026/463), Verordening (2026/464)
Voert een gemeenschappelijke EU-procedure in voor de behandeling van aanvragen voor internationale bescherming in EU-lidstaten. De regels moeten zorgen voor snellere en efficiëntere procedures. De verordeningen uit 2026 gaan over het verruimen van het begrip 'veilig derde land' (land van buiten de EU) en de herziene EU-lijst met de veilige landen van herkomst.- Publicatieblad EU (pdf): 'Verordening (EU) 2024/1348 van het Europees Parlement en de Raad van 14 mei 2024 tot vaststelling van een gemeenschappelijke procedure voor internationale bescherming in de Unie en tot intrekking van Richtlijn 2013/32/EU'
- Update, 13 maart 2026, Verblijfblog: Ingrijpende tussentijdse wijzigingen in het asielrecht, Hemme Battjes (professor Europees asielrecht/VU)
- Update, 26 februari 2026, ministerie van Buitenlandse Zaken: 'Definitieve overeenstemming over EU-brede lijst van veilige landen van herkomst en herziening begrip ‘veilig derde land’ (Verordeningen 2026/463 en 2026/464 naast de Asielprocedureverordening van het pact)
- Terugkeergrensprocedureverordening (2024/1349)
Regelt de terugkeer aan de EU-buitengrens van mensen van buiten de EU/EFTA van wie een asielaanvraag in de grensprocedure is afgewezen. De grensprocedure geldt vooral voor nationaliteiten met een gemiddeld inwilligingspercentage in EU-lidstaten van 20 procent of lager.- Samenvatting EUR-Lex: 'Verordening betreffende de terugkeergrensprocedure (RBPR)'
- Publicatieblad EU (pdf): 'Verordening (EU) 2024/1349 van het Europees Parlement en de Raad van 14 mei 2024 tot vaststelling van een terugkeergrensprocedure en tot wijziging van Verordening (EU) 2021/1148'
- Update, 26 maart 2026: in aanvulling op de terugkeermaatregelen uit het pact stemde het Europees Parlement op 26 maart 2026 in met de nieuwe Terugkeerverordening, de 'Terugkeerwet'. Zie ook: Migratiepact #2 | Europees terugkeerbeleid.
- Hervestigings- en humanitaire toelatingsverordening (2024/1350)
Stelt het EU-kader vast voor de hervestiging en humanitaire toelating van vluchtelingen. In samenwerking met UNHCR kunnen kwetsbare vluchtelingen vanuit opvanglanden veilig en legaal naar een ander land reizen om zich daar te vestigen, onder meer in EU-lidstaten. Wereldwijd komt slechts een klein deel van de vluchtelingen hiervoor in aanmerking (ongeveer 1 procent).- Samenvatting EUR-Lex: 'EU-kaderverordening voor hervestiging en toelating op humanitaire gronden'
- Publicatieblad EU (pdf): 'Verordening (EU) 2024/1350 van het Europees Parlement en de Raad van 14 mei 2024 tot vaststelling van een Uniekader voor hervestiging en humanitaire toelating van personen die internationale bescherming nodig hebben'
- Asiel- en Migratiemanagementverordening (2024/1351), vervangt de Dublin III-verordening (604/2013)
Bepaalt de criteria en procedures om vast te stellen welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van een asielaanvraag, de verordening vervangt het Dublinverordening. Daarnaast omvat de verordening het 'solidariteitsmechanisme', waarbij lidstaten kunnen kiezen om asielaanvragers uit grenslanden, zoals Italië en Griekenland, over te nemen of om deze landen financieel te steunen. - Screeningsverordening (2024/1356)
Voert een verplichte snelle screening in van mensen aan de buitengrenzen van de EU, met een controle op identiteit, gezondheid en veiligheidsrisico's. Mensen gaan daarna ofwel een asielprocedure ofwel een terugkeerprocedure in.- Samenvatting EUR-Lex: 'Screening van niet-EU-onderdanen aan de buitengrenzen van de EU'
- Publicatieblad EU (pdf): ' Verordening (EU) 2024/1356 van het Europees Parlement en de Raad van 14 mei 2024 tot invoering van de screening van onderdanen van derde landen aan de buitengrenzen en tot wijziging van de Verordeningen (EG) nr. 767/2008, (EU) 2017/2226, (EU) 2018/1240 en (EU) 2019/817'
- Eurodacverordening (2024/1358), vervangt de Eurodactverordening (603/2013)
Breidt de Eurodac-database uit met onder meer biometrische gegevens van asielaanvragers en mensen die irregulier in de EU aankomen, ter ondersteuning van migratie- en asielbeheer binnen de EU.- Samenvatting EUR-Lex: 'Eurodac — Databank voor asiel- en migratiebeheer'
- Publicatieblad EU (pdf): 'Verordening (EU) 2024/1358 van het Europees Parlement en de Raad van 14 mei 2024 betreffende de instelling van “Eurodac” voor de vergelijking van biometrische gegevens om de Verordeningen (EU) 2024/1351 en (EU) 2024/1350 van het Europees Parlement en de Raad en Richtlijn 2001/55/EG van de Raad doeltreffend toe te passen en om illegaal verblijvende onderdanen van derde landen en staatlozen te identificeren en betreffende verzoeken van rechtshandhavingsinstanties van de lidstaten en Europol om vergelijkingen van Eurodac-gegevens ten behoeve van rechtshandhaving, tot wijziging van de Verordeningen (EU) 2018/1240 en (EU) 2019/818 van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 603/2013 van het Europees Parlement en de Raad'
- Solidariteitsmechanisme, hervorming migratiebeheerfinanciering
Past het EU-fonds voor asiel, migratie en integratie aan, en regelt financiële steun aan lidstaten voor maatregelen uit het pact.- Betreft een wijziging van: Verordening (EU) 2021/1147 (AMIF)
- Crisis- en overmachtverordening (2024/1359)
Bevat speciale regels voor crisissituaties aan de EU-buitengrenzen, bijvoorbeeld bij uitzonderlijk hoge aantallen migranten/asielzoekers, of wanneer andere landen migranten inzetten om druk uit te oefenen op de EU.- Samenvatting EUR-Lex: 'Migratie- en asielbeleid van de EU — crisis- en overmachtsituaties'
- Publicatieblad EU (pdf): 'Verordening (EU) 2024/1359 van het Europees Parlement en de Raad van 14 mei 2024 betreffende de aanpak van crisis- en overmachtsituaties op het gebied van migratie en asiel en tot wijziging van Verordening (EU) 2021/1147'
