Nederland een van de 4 EU-lidstaten die asielaanvrager informeert over voorgenomen besluit

Nederland is een van de weinige landen die aanvragers op de hoogte brengt van een voorgenomen asielbesluit. Iemand kan dan bij de migratiedienst al reageren op een afwijzing, buiten de rechtbank om. Estland en Polen hebben een vergelijkbare procedure.

> Lees de compilatie van antwoorden van 22 EU-lidstaten* op het informatieverzoek** van EMN Nederland

In Nederland geeft de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) een vooraankondiging van een asielbesluit (het voornemen). Zo kan een asielaanvrager hierop reageren voordat een officieel besluit is genomen. In het kader van de implementatie van het Europese migratiepact is Nederland van plan deze procedure af te schaffen. 

Met een informatieverzoek, uitgezet via het Europees Migratienetwerk, inventariseerde EMN Nederland of andere EU-lidstaten een voornemenprocedure hebben en of er nog andere procedures zijn waardoor asielaanvragers bezwaar kunnen maken bij de immigratiedienst zelf of bij een andere overheidsinstantie voordat het besluit wordt beslecht bij de rechter.

Voornemenprocedures in andere EU-lidstaten

Naast Nederland krijgt een asielaanvrager ook in Estland de mogelijkheid om zijn of haar bezwaren kenbaar te maken voordat een (negatief) besluit wordt genomen. Oostenrijk heeft een aparte toelatingsprocedure om de ontvankelijkheid van een asielaanvraag te onderzoeken. Als de autoriteiten van plan zijn de aanvraag in deze fase af te wijzen, stellen ze de betrokkene op de hoogte. Met de invoering van het Migratiepact schaft Oostenrijk deze procedure af.

Procedures in Luxemburg, Polen en Zweden

In 3 lidstaten kan een asielaanvrager bezwaar maken tegen een genomen negatief besluit bij de immigratiedienst zelf of bij een andere overheidsinstantie voordat de aanvrager administratief beroep indient bij de rechtbank. In Luxemburg heet zo’n buitengerechtelijk beroep een ‘recours gracieux’. Als de aanvrager het besluit later alsnog bij een rechter wil aanvechten, moet dat nog steeds binnen de wettelijke termijn gebeuren (1 maand na kennisgeving).

In Polen kunnen asielzoekers bezwaar aantekenen tegen beslissingen van de asielautoriteit (Office for Foreigners) bij een speciale beroepsinstantie (Refugee Board). Als ze een besluit van de Refugee Board willen aanvechten, moeten ze naar de rechtbank. In Zweden start de beroepsprocedure als er bezwaar wordt ingediend bij de migratiedienst. De dienst beoordeelt eerst zelf of het beroep op tijd is ingediend en of de beslissing moet worden herzien. Als er geen redenen zijn voor herziening, dragen ze het beroep over aan de rechtbank.

De overige EU-lidstaten die antwoord gaven op het informatieverzoek hebben geen procedure waarmee asielzoekers bezwaar kunnen maken tegen een negatieve beslissing van de bevoegde asielautoriteiten voordat zij in beroep kunnen gaan bij de rechter.

*Deelnemende landen: Oostenrijk (AT), België (BE), Bulgarije (BG), Cyprus (CY), Estland (EE), Finland (FI), Frankrijk (FR), Duitsland (GE), Griekenland (EL), Hongarije (HU), Italië (IT), Kroatië (HR), Letland (LV), Litouwen (LT), Luxemburg (LU), Nederland (NL), Polen (PL), Slowakije (SK), Slovenië (SI), Spanje (ES) Tsjechië (CZ), Zweden (SE)

**Een informatieverzoek (ad hoc query/AHQ) is een EMN-instrument om informatie te verzamelen over migratie- en asielbeleid in EU-lidstaten en waarnemende landen van het EMN.