Arbeidstekorten in de EU zijn in de afgelopen tien jaar meer dan verdubbeld. Nieuw EMN-onderzoek gaat in op hoe Europese landen arbeidstekorten aanpakken.
EMN-onderzoek | Arbeidsmigratie
Zo zetten Europese landen arbeidsmigratie in om tekorten op de arbeidsmarkt aan te pakken
4 december 2025
De verdubbeling komt onder andere door vergrijzing, de digitale en groene transitie en de aanhoudende gevolgen van de COVID-pandemie. In de afgelopen jaren voerden veel landen nieuw beleid in. Europese landen hebben hier op verschillende manieren mee te maken. Er zijn tekorten op alle opleidingsniveaus en in alle sectoren, waaronder de bouw, de gezondheidszorg en de ICT. Veel landen moeten buitenlands talent aantrekken om te voldoen aan de snel veranderende eisen van de arbeidsmarkt. Tegelijk erkennen landen ook de uitdagingen en risico’s van arbeidsmigratie, zoals taal- en integratieproblemen, uitbuiting, slechte werk- en leefomstandigheden en extra druk op huisvesting en openbare voorzieningen.
In de meeste EU-lidstaten komen initiatieven voor het aantrekken van buitenlandse arbeidskrachten van werkgevers en particuliere wervingsbureaus. Alleen in Frankrijk, Duitsland en Luxemburg is de overheid betrokken bij werving in het buitenland. In alle landen krijgt de binnenlandse beroepsbevolking prioriteit bij het aanpakken van arbeidstekorten.
Veelvoorkomende beleidsinstrumenten voor het beheer van arbeidsmigratie
- arbeidsmarkttoets (ook in Nederland);
- lijsten met knelpuntberoepen (soms gekoppeld aan vrijstelling van de arbeidsmarkttoets, bijvoorbeeld in Frankrijk en Spanje;
- quota (in Slowakije voor chauffeurs, industriearbeiders en universitair afgestudeerden);
- gestroomlijnde procedures (versnelde procedure in Finland, digitalisering in Oostenrijk, invoering van centrale immigratieautoriteiten in sommige Duitse deelstaten);
- bilaterale overeenkomsten met niet-EU/EFTA-landen, zowel voor werving als selectie (in Frankrijk voor knelpuntberoepen met Senegal en Tunesië);
- EU Talent Partnerships (Nederland als waarnemer voor Egypte, Marokko en Tunesië) en Migration Partnership Facility (het project Skilled Driver Mobility for Europe in Duitsland, voor het aantrekken van beroepschauffeurs).
*Deelnemende landen: Oostenrijk (AT), België (BE), Bulgarije (BG), Cyprus (CY), Tsjechië (CZ), Duitsland (DE), Estland (EE), Griekenland (EL), Finland (FI), Frankrijk (FR), Hongarije (HU), Ierland (IE), Italië (IT), Kroatië (HR), Litouwen (LT), Luxemburg (LU), Letland (LV), Malta (MT), Nederland (NL), Polen (PL), Slovenië (SI), Slowakije (SK), Spanje (ES), Zweden (SE); Servië (RS)
