Onderzoek: ‘Currently applicable asylum procedures at the border in view of implementing the Pact on Migration and Asylum’

EMN-onderzoek naar de manier waarop EU-lidstaten asielprocedures aan de grenzen uitvoeren.

Onderzoeksperiode – T/m mei 2025
Deelnemende EU-lidstaten – Oostenrijk (AT), België (BE), Bulgarije (BG), Cyprus (CY), Tsjechië (CZ), Duitsland (DE), Estland (EE), Griekenland (EL), Spanje (ES), Finland (FI), Frankrijk (FR), Kroatië (HR), Hongarije (HU), Ierland (IE), Italië (IT), Litouwen (LT), Luxembourg (LU), Letland (LV), Malta (MT), Nederland (NL), Polen (PL), Portugal (PT), Zweden (SE), Slovenië (SI), Slowakije (SK)

Aanleiding en reikwijdte

• De Europese Asielprocedurerichtlijn (2013/32/EU) stelt dat EU-lidstaten onder bepaalde voorwaarden asielaanvragen aan de grens of in transitzones mogen behandelen. Deze asielprocedures zijn anders omdat ze aan de grens plaatsvinden en de betrokkenen het grondgebied niet mogen betreden.
• De bepaling in de richtlijn die gaat over het inrichten van grensprocedures is artikel 43. Dit is een zogenaamde may clause. De bepaling is, met andere woorden, optioneel en niet verplicht.
• Op dit moment hebben niet alle EU-lidstaten de bepaling opgenomen in hun nationale wetgeving. De landen die dat wel hebben gedaan hanteren onderling verschillende asielprocedures aan de grens.
• Onder het nieuwe Migratiepact komt er één gezamenlijke EU-procedure voor mensen die asiel aanvragen. Het hebben van een grensprocedure wordt verplicht op grond van EU-Verordening 2024/1348. Uiterlijk in juni 2026 moeten EU-lidstaten de procedure vaststellen en zorgen voor voldoende capaciteit om asielaanvragen aan de grenzen te verwerken.
• In deze context is het belangrijk om te weten welke asielprocedures aan de grens lidstaten momenteel toepassen. Het onderzoek brengt in kaart:
  • of landen op dit moment een grensprocedure hebben;
  • zo ja, hoe die eruitziet;
  • wat de overeenkomsten en verschillen tussen de bestaande procedures zijn. 

Publicaties EMN

• EMN Inform, ‘Currently applicable asylum procedures at the border in view of implementing the Pact on Migration and Asylum’, januari 2026

Publicaties EMN Nederland

• Nieuwsbericht EMN Nederland, 'Migratiepact verplicht grensprocedure: helft EU-lidstaten heeft er een, maar verschillen zijn groot', 12 februari 2026
• Two-pager EMN Nederland, 'Asielprocedure aan de grens (grensprocedure)', februari 2026