Welke procedures hebben EU-lidstaten voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen die met een volwassene reizen?

De meeste EU-lidstaten hebben geen speciale wetgeving voor minderjarige migranten die zonder ouders of wettelijke voogd reizen, maar wel met een familielid of andere volwassen begeleider. 

> Lees de EMN Summary en de compilatie van antwoorden van 24 EU-lidstaten* op het informatieverzoek** van het EMN

Begeleiders kunnen in Nederland en 11 andere lidstaten officieel worden erkend als verantwoordelijk voor het kind. De vorm van die verantwoordelijkheid varieert van tijdelijke zorg tot formele voogdij. In 18 lidstaten, waaronder Nederland, kunnen begeleidende volwassenen ook worden erkend als juridische vertegenwoordigers, bijvoorbeeld om een kind te ondersteunen in de asielprocedure. Veel landen maken ook informele afspraken. Kind en begeleider kunnen dan bijvoorbeeld in hetzelfde opvangcentrum terecht. 

Nederland beschouwt elk kind zonder begeleiding door ouders of voogd als alleenstaande minderjarige vreemdeling. Als deze kinderen asiel aanvragen oefent Nidos de (tijdelijke) voogdij uit, maar iedere volwassene kan in Nederland een verzoek om voogdij indienen bij de kinderrechter.

Cijfers grotendeels onbekend

Om hoeveel kinderen het in elke EU-lidstaat precies gaat is nagenoeg onbekend. Statistieken over minderjarige migranten die reizen met een familielid of volwassen begeleider worden in bijna geen enkel land bijgehouden. Alleen Griekenland verzamelt specifieke gegevens over deze kinderen. De meeste lidstaten houden alleen statistieken bij over alleenstaande minderjarige vreemdelingen in het algemeen.

Over de EMN Summary ‘Separated migrant children’

Kinderen die zonder ouders of voogd, maar wel met andere volwassen begeleider reizen heten in het Engels separated migrant children. Juridisch is er in het Europese asielrecht geen onderscheid met minderjarigen die helemaal alleen reizen. Dat heeft invloed op de manier waarop hun opvang en ondersteuning tijdens de asielprocedure geregeld is. Met een informatieverzoek onderzocht het Europees Migratienetwerk of EU-lidstaten speciale wetten of regelingen hebben voor separated migrant children.

*Deelnemende landen: Oostenrijk (AT), België (BE), Bulgarije (BG), Cyprus (CY), Duitsland (DE), Estland (EE), Finland (FI), Frankrijk (FR), Griekenland (EL), Hongarije (HU), Ierland (IE), Italië (IT), Kroatië (HR), Letland (LV), Litouwen (LT), Luxemburg (LU), Nederland (NL), Polen (PL), Portugal (PT), Slowakije (SK), Slovenië (SI), Spanje (ES) Tsjechië (CZ), Zweden (SE)

**Een informatieverzoek (ad hoc query/AHQ) is een EMN-instrument om informatie te verzamelen over migratie- en asielbeleid in EU-lidstaten en waarnemende landen van het EMN.