In 5 EU-lidstaten is financiële toelage een alternatief voor huisvesting in een opvangcentrum

Volgens de Europese richtlijnen mogen EU-lidstaten een financiële toelage bieden waarmee asielzoekers zelf een alternatief voor opvang in een opvangcentrum kunnen regelen. Vijf landen bieden dit onder bepaalde voorwaarden aan.

> Lees het volledige EMN-onderzoek (vergelijking tussen 25 landen*) en de two-pager van EMN Nederland (vergelijking onderzoeksresultaten vanuit Nederlands perspectief) 

De normen voor de opvang van asielzoekers zijn Europees vastgelegd in de herziene Richtlijn opvangvoorwaarden (2013/33/EU). Met ingang van het migratiepact wordt deze vervangen door een aangepaste richtlijn (2024/1346). 

Financiële toelage in 5 EU-lidstaten 

Oostenrijk, Cyprus, Frankrijk, Ierland en Polen bieden asielaanvragers een financiële tegemoetkoming om de kosten van alternatieve huisvesting te dekken, bijvoorbeeld een particuliere woning als alternatief voor wonen in een opvangcentrum . In Frankrijk en Cyprus gebeurt dit alleen als een noodmaatregel, tijdens perioden van grote druk op de opvangcentra. In Oostenrijk en Polen kan een asielaanvrager altijd kiezen tussen opvang of een financiële vergoeding. In Ierland is het een noodmaatregel. Daarnaast kunnen asielaanvragers aan wie de opvang is ontzegd, bijvoorbeeld in verband met het gebruik van geweld, in Ierland gebruikmaken van een tegemoetkoming. In Nederland bestaan zulke financiële toelagen voor asielaanvragers niet. 

Criteria voor financiële toelage 

De criteria voor het ontvangen van een financiële toelage verschillen. In Cyprus komt een asielaanvrager in aanmerking als er geen fysieke asielopvangplek beschikbaar is . Frankrijk neemt daarnaast de kwetsbaarheid van de aanvrager mee in de beoordeling. Ook Ierland houdt hier rekening mee. Oostenrijk kijkt alleen naar de financiële situatie van de aanvrager. Polen heeft de meest uitgebreide voorwaarden. Zij kijken niet alleen naar organisatorische noodzaak, maar ook naar veiligheid en het bij elkaar houden van familieleden. Alleenstaande minderjarigen zijn in de meeste landen uitgesloten van alternatieven voor asielopvang. 

Monitoren van asielaanvragers buiten opvangcentra 

De 5 landen houden asielaanvragers die buiten opvangcentra wonen op verschillende manieren in het oog. Oostenrijk, Frankrijk en Polen hebben monitoringssystemen, onder andere om te beoordelen of aanvragers nog voldoen aan de voorwaarden voor de financiële toelage. Oostenrijk en Frankrijk maken gebruik van een datasysteem. Polen voert controles uit, zoals huisbezoeken. Cyprus en Ierland verwachten dat asielaanvragers zelf hun gegevens bijhouden. Op basis daarvan beoordelen deze landen of ze nog steeds voldoen aan de voorwaarden. 

*Deelnemende landen: Oostenrijk (AT), België (BE), Bulgarije (BG), Cyprus (CY), Tsjechië (CZ), Duitsland (DE), Estland (EE), Spanje (ES), Finland (FI), Frankrijk (FR), Kroatië (HR), Hongarije (HU), Ierland (IE), Italië (IT), Litouwen (LT), Luxembourg (LU), Letland (LV), Nederland (NL), Polen (PL), Zweden (SE), Slovenië (SI), Slowakije (SK); Noorwegen (NO); Servië (RS)