Wat doen andere EU-lidstaten om inburgering te stimuleren?

Bijna alle EU-lidstaten hebben vrijwillige of verplichte inburgeringsprogramma’s voor statushouders. De manier waarop landen proberen deelname te stimuleren varieert.

> Lees de compilatie van antwoorden van 25 EU-lidstaten* op het informatieverzoek** van EMN Nederland

Dat blijkt uit een informatieverzoek waarmee EMN Nederland bij Europese landen inventariseert of en hoe ze statushouders motiveren tot deelname aan inburgeringsprogramma’s en -examens. 

Positieve of negatieve stimulans

Twaalf lidstaten werken met positieve incentives. Het gaat bijvoorbeeld om:

• financiële steun/vergoeding van de cursuskosten (DE, EL, FI, LU, NL, PL, SE);
• vergoeding van ov-kosten (EL, SI);
• kinderopvang tijdens de cursus (EE);
• accommodatie tijdens de cursus (SI);
• grotere kans op het vinden van werk (ES);
• vereiste voor een verblijfsvergunning (MT);
• betere vooruitzichten op naturalisatie (DE, FR, LU, NL).

Dertien landen gebruiken (ook) negatieve prikkels bij het niet volledig of niet op tijd deelnemen aan inburgeringsprogramma’s, zoals: 

• vermindering of verlies van financiële tegemoetkoming (EE, ES, LT, PL, SE);
• vermindering of verlies van sociale uitkeringen (AT, FI);
• vermindering of verlies van opvangvoorzieningen (ES, IT, LT);
• verplaatsing naar een andere opvanglocatie (ES);
• zelf (terug) betalen van de cursuskosten (HG, MT);
• boetes of sancties (BE, DE, NL).

Over het informatieverzoek van EMN Nederland

Volgens de huidige wetgeving kan Nederland een boete opleggen aan statushouders die hun inburgering niet op tijd afronden. De Raad van State oordeelde in juli 2025 dat dit in strijd is met Europese regelgeving. Nederland heeft de boetes daarom opgeschort. Met het oog op herziening van de huidige wetgeving onderzocht EMN Nederland via het Europees Migratienetwerk welke positieve en negatieve prikkels andere EU-lidstaten gebruiken om statushouders te stimuleren deel te nemen aan inburgeringprogramma’s.

*Deelnemende landen: Oostenrijk (AT), België (BE), Bulgarije (BG), Cyprus (CY), Duitsland (DE), Estland (EE), Finland (FI), Frankrijk (FR), Griekenland (EL), Hongarije (HU), Ierland (IE), Italië (IT), Kroatië (HR), Letland (LV), Litouwen (LT), Luxemburg (LU), Malta (MT), Nederland (NL), Polen (PL), Portugal (PT), Slowakije (SK), Slovenië (SI), Spanje (ES) Tsjechië (CZ), Zweden (SE)

**Een informatieverzoek (ad hoc query/AHQ) is een EMN-instrument om informatie te verzamelen over migratie- en asielbeleid in EU-lidstaten en waarnemende landen van het EMN.